۳۰ تیر ۱۳۸۴

AHP به زبان ساده

AHP يا فرآيند سلسله مراتبی تحليل كه مخفف Analytical Hierarchy Process است، ابزاری‌ست در سيستم‌های مديريت كيفيت كه گاه، عصای دست مديران و ارزيابان هم می‌شود. يكی از موارد استفاده‌ی آن (كه من می‌شناسم!)، تعيين ميزان اهميت و وزن عوامل تاثيرگذار در رضايت مشتری‌ست.


بهتر است با مثالی كوتاه به آن‌چه می‌خواهيم اشاره كنيم:
فرض كنيد مدير فروش يك شركت خودرو‌سازی هستيد و قصد داريد ميزان رضايت مشتر‌های خود را به روش AHP اندازه‌گيری كنيد. اما از نگاه مشتری، در خريد خودرو چه فاكتورهايی دخيل هستند؟
قيمت، مصرف سوخت، سرعت، ايمنی، نمايندگی‌های مجاز و...
برای مثال ما همين 5 تا كافی‌ست!


حال، جدولی به اين شكل تشكيل دهيد كه نامش را ماتريس اوليه می‌گذاريم. اين جدول كه رديف‌ها و ستون‌های آن، دو به دو شرح مشابهی دارند، در واقع جدولی‌ست جهت مقايسه دو به دو بين آيتم‌های مورد نظر.
+ اگر رديف A نسبت به ستون B اهميت خيلی زيادی دارد، امتياز 5 بدهيد.
+ اگر رديف A نسبت به ستون B اهميت نسبتا زيادی دارد، امتياز 4 بدهيد.
+ اگر رديف A نسبت به ستون B اهميت زيادی دارد، امتياز 3 بدهيد.
+ اگر رديف A نسبت به ستون B اهميت متوسطی! دارد، امتياز 2 بدهيد.
+ اگر رديف A نسبت به ستون B اهميت يكسانی دارد، امتياز 1 بدهيد.


طبيعی‌ست كه از معكوس اين اعداد نيز می‌توان استفاده كرد. اما نيمه‌ی پائينی جدول كه با رنگ سبز مشخص شده، معكوس نسبت‌های نيمه‌ی بالاست. به ين ترتيب كه اگر اهميت A نسبت به B عدد 5 است، بنابراين اهميت B نسبت به A عدد 5/1 خواهد شد (اين رو برای خودم نوشتم!).


بعد از تكميل ماتريس اوليه، ماتريسی به نام ماتريس نرمال و به شكل ماتريس اوليه ايجاد می‌كنيم. در هر يك از ستون‌های ماتريس اوليه، اعداد را بر جمع ستونی تقسيم و حاصل را در سلول متناظر آن در ماتريس نرمال وارد می‌كنيم. در ماتريس نرمال، جمع ستون‌ها برابر با يك خواهد شد. حال، اگر در ماتريس نرمال، ميانگين افقی هر يك از فاكتورها را به دست بياوريم، در واقع ميزان اهميت هر يك از آن‌ها را تعيين كرده‌ايم.


+ برای مشاهده‌ی نحوه‌ی انجام كار، فايل AHP را دانلود كنيد (فایل اکسل).
+ به اين ترتيب، در نظرسنجی‌ها اهميت تك‌تك اقلام از نظر مشتريان تعيين می‌شود و توليد‌كننده پی می‌برد كه می‌بايست بر چه موضوعاتی بيشتر تكيه كند و نقاط بهبود وی در كجا قرار دارند.

۳ نظر:

  1. ممنون از اینکه به وبلاگ من امدید
    امیدوارم بتونم از راهنمایی های شما در این زمینه بیشتر استفاده کنم

    پاسخحذف
  2. سلام جالبه و پر محتوا . خوش باشي

    پاسخحذف
  3. سلام سید . شبت به خیر . میگه مطلب قبلی چی شد ؟ پاکش کردی ؟

    پاسخحذف

» لطف کنید و درباره‌ی یادداشت بنویسید. اگر مطلب چیز دیگری‌ست، به symoniri روی جی‌میل، ای‌میل بفرستید.
» نظرات حاوی مطالب توهین‌آمیز -حالا به هر کسی که می‌خواهد باشد- حذف خواهند شد.
» فارسی بنویسید و برای نمایش درست آدرس وبلاگ‌تان، "//:http" را فراموش نکنید.